Γεωργίου Κούσουλα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΕ4 -  ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ  ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ  ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Β΄ Δ/ΝΣΗ  Δ.Ε  ΑΘΗΝΩΝ

 

 

 

Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ

 

 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ:

 

  1.  ΕΙΣΑΓΩΓΗ

  2.  ΦΥΣΙΚΟΙ  ΠΟΡΟΙ

  3.  ΥΔΑΤΙΚΟΙ  ΠΟΡΟΙ

  4.  ΔΑΣΟΣ - ΕΔΑΦΙΚΟΙ  ΠΟΡΟΙ

  5.  ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ

  6.  ΕΞΑΦΑΝΙΣΗ  ΕΙΔΩΝ

  7.  ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΙ ΠΟΡΟΙ – ΟΡΥΚΤΑ ΚΑΥΣΙΜΑ

  8.  ΟΡΥΚΤΟΙ ΠΟΡΟΙ – ΟΡΥΚΤΑ ΜΕΤΑΛΛΑ

  9.  ΑΝΑΠΤΥΞΗ – ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ  ΣΤΟ  ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

10.  ΤΑ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ ΔΕΝ ΕΊΝΑΙ ΓΙΑ ΠΕΤΑΜΑ

11.  ΑΕΙΦΟΡΙΑ – ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

12.  ΕΠΙΛΟΓΟΣ

13.  ΓΛΩΣΣΑΡΙ

14.  ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

15.  ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΕΣ  ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

 


 

  1.  ΕΙΣΑΓΩΓΗ

 

Σήμερα,  το  έτος  2003 μ χ,  κάθε  άνθρωπος  είτε  αυτός  είναι  ειδικός  επιστήμων  είτε  απλός  πολίτης  σ΄  οποιοδήποτε  γεωγραφικό  μήκος  και  πλάτος  βρίσκεται  παρατηρεί  με  αγωνία  και  αντιλαμβάνεται  καθημερινά  ότι  στον  πλανήτη  ΓΗ  μεταβάλλονται  συνεχώς  οι  εσωτερικές  σχέσεις  ισορροπίας. Μάλιστα  οι  μεταβολές  αυτές  τα  τελευταία  χρόνια  παίρνουν  επικίνδυνες  διαστάσεις  με  δυσάρεστες  και  καταστρεπτικές  συνέπειες. Αυτές  οι  σοβαρές  διαταραχές  των  σχέσεων  ισορροπίας  στο  «οικοσύστημα  γη» δυστυχώς  συνδέονται  με  το  μύθο  της  κυριαρχίας  του  ανθρώπου  πάνω  στη  Γη  και  ξεκινούν  από  τη  βιομηχανική  επανάσταση,  πριν  250  χρόνια  και  συνεχίζονται  μέχρι  σήμερα  με  γρήγορους  και  μη  ελεγχόμενους  ρυθμούς.

·         Ο  υπερπληθυσμός*,

·      η  ρύπανση* και  η  μόλυνση *    του  εδάφους  του  νερού  και  της  ατμόσφαιρας

·      η  αραίωση  της  στοιβάδας  του  όζοντος*    στην  στρατόσφαιρα

·      το φαινόμενο του θερμοκηπίου*,  (ορθότερα: εκτροπή του  φαινομένου  του  θερμοκηπίου) 

·      η  όξινη  βροχή,*

·         η  καταστροφή της  βιοποικιλότητας  και

·         η  ελάττωση των φυσικών πόρων,

είναι  τα πιο σημαντικά περιβαλλοντικά προβλήματα και οι  αγωνιώδεις  συνιστώσες,  οι  οποίες συνθέτουν  αυτό  που  παγκοσμίως  ονομάζεται  οικολογική  κρίση.

Το πετρέλαιο, ένας γεωλογικός σχηματισμός εκατομμυρίων ετών αναμένεται να εξαντληθεί σε μερικές δεκάδες χρόνια, σύμφωνα με πρόσφατους υπολογισμούς

Το ενεργειακό μέλλον σε παγκόσμια κλίμακα διαγράφεται αβέβαιο.

Καθημερινά σ΄ όλο τον κόσμο η κατάρρευση και εξαφάνιση των φυσικών οικοσυστημάτων έχει  ως  αποτέλεσμα τη δραματική μείωση της βιοποικιλότητας.

Τροπικά δάση  και  υγρότοποι συνεχώς εξαφανίζονται.

Παρατηρείται μεγάλη έλλειψη νερού άρδευσης και ύδρευσης στο γαλάζιο πλανήτη.

Κάθε χρόνο,  26.000.000.000  τόνοι ζωτικού επιφανειακού εδάφους, από τις καλλιεργήσιμες εκτάσεις και τα δάση, κατευθύνονται προς τα ποτάμια, τις λίμνες και τις θάλασσες.

Τα  επόμενα  50  χρόνια  σύμφωνα  με  τους  ειδικούς  ο    πληθυσμός  του  ανθρώπου  πάνω  στη  ΓΗ  θα  κυμανθεί  μεταξύ  των  7.7  και  11.8  δισεκατομμυρίων  ατόμων  που  ίσως  είναι  και  τα  όρια  αντοχής  του  πλανήτη  μας. Αυτό  σημαίνει  ότι  ο  αγώνας  του  ανθρώπου  για  επιβίωση  θα  γίνει  σκληρότερος  και  θα  απαιτηθεί  μεγαλύτερη  κατανάλωση  φυσικών  πόρων. Η  κατανάλωση   των  φυσικών  πόρων  του  πλανήτη  επιβαρύνεται  κάθε  χρόνο  με  80.000.000  ανθρώπους

Εξ  αιτίας  του  υπερπληθυσμού  και  της  αλόγιστης  χρήσης διαγράφεται  μεγάλος    κίνδυνος  εξάντλησης  των  φυσικών  πόρων  του  πλανήτη  στο    μέλλον. H  δημιουργία πόλεων  και η επέκταση των μεγάλων πόλεων, η εντατικοποίηση της γεωργίας και οι εξορύξεις  είναι  δραστηριότητες του ανθρώπου που  οδήγησαν σε μεγάλο βαθμό στην αλλοίωση του φυσικού τοπίου και στην ελάττωση των φυσικών πόρων. Η σπάταλη και υπερκαταναλωτική συμπεριφορά, των κοινωνιών των ανεπτυγμένων χωρών, ενέχεται σε μεγάλο βαθμό για την εξάντληση των φυσικών πόρων, οι οποίοι προορίζονται για  όλους τους ανθρώπους του πλανήτη και για όλες τις επερχόμενες γενεές.

 

επιστροφή


 

2.  ΦΥΣΙΚΟΙ   ΠΟΡΟΙ

 

Με τον όρο  φυσικοί πόροι,  εννοούμε το σύνολο των πρωταρχικών - χωρίς την παρέμβαση του ανθρώπου - βασικών αγαθών της Φύσης, τα οποία  μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη των βασικών αναγκών του ανθρώπου σήμερα και στο μέλλον. Πιο απλά μπορούμε να πούμε ότι φυσικοί πόροι είναι οτιδήποτε παίρνει ο άνθρωπος από τη φύση για να ικανοποιήσει τις ανάγκες αλλά και τις επιθυμίες του.

Σύμφωνα  με  τη  νέα  αντίληψη  για  τους  φυσικούς  πόρους,  η  ΓΗ  στο  σύνολό  της  θεωρείται  και  είναι  ένας  ενιαίος  φυσικός  πόρος.

Με τον όρο  διαχείριση των φυσικών πόρων  εννοούμε την ορθολογική αξιοποίηση και εκμετάλλευση των φυσικών πόρων  χωρίς την επιβάρυνση  αλλά αντιθέτως με την ταυτόχρονη φροντίδα και προστασία του περιβάλλοντος. Η ανάπτυξη κάθε χώρας και της Ελλάδας συμπεριλαμβανομένης, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό όχι μόνον από την ύπαρξη φυσικών πόρων αλλά και από την ορθή διαχείριση αυτών.

 

 

 

 

ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ:

α)  Διηνεκείς ή ανανεώσιμοι φυσικοί πόροι  (πηγές ενέργειας)

   Ο Ήλιος – ηλιακή  ενέργεια

   Ο Άνεμος – αιολική ενέργεια

   Οι  παλίρροιες

   Τα  ρέοντα ύδατα

   Γεωθερμία

  Το  υδρογόνο

 

 β)  Εν  δυνάμει  ή  δυνητικά  ανανεώσιμοι  φυσικοί  πόροι

   Ο   καθαρός   αέρας

   Το  γλυκό νερό

   Το  γόνιμο  έδαφος

   Tα  δάση

   Η  αλιεία

   Η  θήρα  

   Η  βιοποικιλότητα 

   H  βιομάζα

 

 

 

 

 

γ)  Μη   ανανεώσιμοι  φυσικοί  πόροι  ή  εξαντλούμενοι  

   α.  ενεργειακοί πόροι 

       ορυκτά καύσιμα (άνθρακας – πετρέλαιο -

       φυσικό   αέριο)     

       πυρηνικά καύσιμα ( ουράνιο – θόριο )

   β.  μεταλλοφόροι ορυκτοί πόροι

        χαλκός – σίδηρος – αλουμίνιο –

        νικέλιο - μόλυβδος    κλπ

  γ.  μη μεταλλοφόρους ορυκτούς πόρους

       αλάτι – άμμος – άργιλος – φωσφορικά  κλπ

 

 

Εάν  θεωρήσουμε  το  γόνιμο έδαφος,  τον  αέρα , το  νερό,  τα δάση, τα λειβάδια, τις θάλασσες, τους ωκεανούς, τους ποταμούς, τους υγροτόπους, τις λίμνες, τη βιολογική ποικιλία  ( βιοποικιλότητα ) τα μέταλλα, τη φυσική ανανέωση των πόρων και τη φυσική ανακύκλωση  ως το “Γήϊνο  Κεφάλαιο”,  τότε  οι “φυσικοί πόροι” είναι οι τόκοι αυτού  του  γήϊνου κεφαλαίου. Δυστυχώς όμως ο άνθρωπος δεν αρκείται μόνο στην κατανάλωση  των τόκων   ( φυσικών  πόρων )  για να καλύψει τις ανάγκες του αλλά βάζει και μάλιστα βαθειά το χέρι του και στο Γήϊνο Κεφάλαιο. Αποτέλεσμα της  απληστίας του ανθρώπου δεν είναι μόνο η εξάντληση των φυσικών πόρων  αλλά και η δημιουργία  περιβαλλοντικών προβλημάτων με ότι αυτό συνεπάγεται.

επιστροφή


 

3.  ΥΔΑΤΙΚΟΙ  ΠΟΡΟΙ

 

Το  97% του νερού  του πλανήτη  βρίσκεται στους  ωκεανούς  και το 3%  βρίσκεται στη ξηρά ως γλυκό νερό ( πάγοι – ποτάμια –λίμνες - υπόγεια νερά  - συστατικό των οργανισμών ). Ελάχιστο ποσοστό του συνολικού νερού βρίσκεται στην ατμόσφαιρα. 

Το νερό χρησιμοποιείται κυρίως για τη γεωργία, τη βιομηχανία  και για οικιακή χρήση.

Από το 3% του γλυκού νερού λιγότερο από το  1% είναι πόσιμο. Σήμερα   το  1/3  των  ανθρώπων  ζει  σε  συνθήκες  πείνας  λιμού και λειψυδρίας  και  αντιμετωπίζει πρoβλήματα διατροφής, ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, έλλειψης  αρδευτικού  και  πόσιμου  νερού.

 

Στις  ανεπτυγμένες  χώρες κατά μέσο όρο μία οικογένεια ξοδεύει καθημερινά 150 λίτρα νερού. Το 1/7 των κατοίκων της  Ευρώπης  πίνουν βρώμικο και ακατάλληλο  νερό με αποτέλεσμα, σύμφωνα με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας,  να εμφανίζονται  λίγες μέρες πριν το  έτος  2.000, ασθένειες του μεσαίωνα, όπως χολέρα  και τύφος. Τα επόμενα χρόνια η κατανάλωση θα διπλασιασθεί και η κατάσταση θα χειροτερέψει. Οι μεγάλες πόλεις θα ψάχνουν για πόσιμο νερό όλο και πιο μακριά όλο και πιο δύσκολα.

Μέχρι το 1925 η Αθήνα κάλυπτε τις ανάγκες της σε νερό με το Αδριάνειο υδραγωγείο, (οι πηγές κυρίως στη Πάρνηθα και η  δεξαμενή νερού στο Κολωνάκι).

 Η ραγδαία αύξηση του πληθυσμού στο λεκανοπέδιο της Αττικής και η  προσπάθεια αντιμετώπισης των αυξανόμενων αναγκών είχαν ως αποτέλεσμα την κατασκευή νέων δεξαμενών  νερού. Έτσι κατασκευάσθηκαν, πρώτα το φράγμα και η λίμνη του Μαραθώνα 1926-1929, εν συνεχεία η λίμνη Υλίκη , κατόπιν το φράγμα του Μόρνου και τώρα  τα έργα στον Εύηνο ποταμό  ο οποίος  βρίσκεται  250 χιλιόμετρα  μακριά από την Αθήνα, στην Αιτωλοακαρνανία.

Έξι  χώρες  από  τις  8  του  κόσμου  με  προβλήματα  λειψυδρίας  βρίσκονται  στην  Αφρική. Μέχρι  το  2025  προβλέπεται  να  προστεθούν  στην  ομάδα  κινδύνου άλλες  6  Αφρικανικές χώρες. Εκτός των παραπάνω χωρών προβλήματα νερού αντιμετωπίζουν και  χώρες της Μεσογείου. Στις  χώρες της  Μέσης  Ανατολής  έχουν  ήδη  ξεσπάσει  διαμάχες  και  συγκρούσεις  για  τον  έλεγχο  των  υδάτων  των  ποταμών  Τίγρη  και  Ευφράτη. Ανάλογο  πρόβλημα  για  τη  διαχείριση  των  υδάτων  των  ποταμών  Αξιού,  Στρυμόνα, Νέστου και Έβρου μπορεί να  προκύψει μεταξύ  της  Ελλάδας και των γειτόνων της.                                                                                 

Μ΄ αυτά   τα  δεδομένα,  δεν  αποκλείεται  ο  Γ΄ παγκόσμιος  πόλεμος  εάν  ξεσπάσει,  να  έχει  ως  αιτία  τον  έλεγχο  και  τη  διαχείριση  των  υδάτινων πόρων.

Στους πλέον σημαντικούς φυσικούς πόρους κατατάσσονται και οι υγρότοποι ή αλλιώς υγροβιότοποι. Σύμφωνα  με τη Σύμβαση  Ramsar  για  τους Υγροτόπους που υπεγράφη στην ομώνυμη πόλη του Ιράν το 1971:

Υγρότοποι είναι φυσικές ή τεχνητές περιοχές αποτελούμενες από έλη με ποώδη βλάστηση από μη αποκλειστικώς ομβροδίαιτα έλη με τυρφώδες υπόστρωμα, από τ5υρφώδεις περιοχές ή από νερό. Οι περιοχές αυτές είναι μονίμως ή προσωρινώς κατακλυζόμενες με νερό ρέον ή στάσιμο, γλυκό, υφάλμυρο ή αλμυρό και περιλαμβάνουν επίσης εκείνες που καλύπτονται από θαλάσσιο νερό το βάθος του οποίου κατά τη ρηχία δε ξεπερνάει τα έξι μέτρα. Στους υγροτόπους συμπεριλαμβάνονται και οι παρόχθιες ή παράκτιες ζώνες που γειτονεύουν με υγροτόπους ή με νησιά ή με θαλάσσιες υδατοσυλλογές και που είναι βαθύτερες από έξι μέτρα κατά τη ρηχία.  

Οι υδρολογικές και οικολογικές λειτουργίες των υγροτόπων και οι αξίες τους για τον άνθρωπο και το περιβάλλον, καθιστούν τους υγροτόπους ανεκτίμητο οικονομικό, πολιτιστικό κοινωνικό και φυσικό κεφάλαιο για την τοπική και ευρύτερη κοινωνία.

Λειτουργίες των υγροτόπων:

v      εμπλουτισμός και παροχή υπογείων υδάτων

v      τροποποίηση των πλημμυρικών φαινομένων

v      παγίδευση ιζημάτων

v      απορρόφηση διοξειδίου του άνθρακα

v      αποθήκευση και ελευθέρωση θερμότητας

v      δέσμευση της ηλιακής ενέργειας και στήριξη τροφικών πλεγμάτων

v      απομάκρυνση τοξικών ουσιών

Αξίες των υγροτόπων:

v      βιολογική

v      υδρευτική

v      αρδευτική

v      αλιευτική

v      κτηνοτροφική

v      αντιπλημμυρική

v      βελτιωτική της ποιότητας του νερού

v      αναψυχής

v      κλιματική

v      πολιτιστική

v      επιστημονική

v      εκπαιδευτική

Ως  υγρότοποι  μπορεί  να  χαρακτηρισθούν  οι  παρακάτω  σχηματισμοί:

·       Φυσικές   ή   τεχνητές   λίμνες

·       Δέλτα   ποταμών 

·       Ποτάμια  -  χείμαρροι

·       Ρηχές   παράκτιες   περιοχές

·       Υφάλμυρες   ή   αλμυρές   λιμνοθάλασσες

·       Έλη   κλπ

Η  ένταξη  της  μελέτης  και  της  έρευνας  των  υγροτόπων  στις  δραστηριότητες  και  τα  προγράμματα  της  Περιβαλλοντικής  Εκπαίδευσης,  δίνει  τη  δυνατότητα  στους  μαθητές  και  στους  καθηγητές  που  συμμετέχουν  σ’  αυτά,  να  αντιληφθούν  την  επιστημονική,  την οικονομική  και  την  αισθητική  αξία  των  υγροτόπων   και  παράλληλα  να  δημιουργήσουν  μία  νέα  οικολογική  ηθική.

 Από τα παραπάνω στοιχεία φαίνεται πόσο απαραίτητη και  αναγκαία είναι η προστασία και η    ορθή διαχείριση του φυσικού πλούτου των υγροτόπων. Στην Ελλάδα υπάρχουν 11 σπουδαίοι υγρότοποι που προστατεύονται με τη ‘’Σύμβαση  Ramsar’’.

   

επιστροφή


  4.  ΔΑΣΟΣ - ΕΔΑΦΙΚΟΙ  ΠΟΡΟΙ

 

Για  την  ανανεώσιμη,  όσο  βέβαια  το  επιτρέπει  ο  άνθρωπος,  πλούσια  και  πολλαπλή 

 

προσφορά  του,  το  δάσος  χαρακτηρίζεται  ως  ένας  από  τους  πλέον  πολύτιμους  φυσικούς 

πόρους. Δάσος ονομάζεται το σύνολο των δένδρων και των θάμνων που υπάρχουν σε μια μεγάλη επιφανειακή έκταση και  μαζί με τους υπόλοιπους φυτικούς και  ζωικούς  οργανισμούς συνθέτουν  τη δασοβιοκοινότητα, η οποία μαζί με το δεδομένο βιότοπο αποτελούν το δασικό οικοσύστημα. Πέραν  της  αισθητικής  του  αξίας,  της  αναψυχής  και  της  απόλαυσης  που  προσφέρει  στον  άνθρωπο,  το   δάσος    

ό      Παρέχει  χρήσιμα  προϊόντα

ό      Προστατεύει  το  έδαφος  από  τη  διάβρωση

ό      Διατηρεί  την  ποιότητα  του  εδάφους

ό      Παράγει  βιομάζα  ως  καύσιμη  ύλη  και   πηγή  ενέργειας ( ανανεώσιμη ).

ό      Είναι   δεξαμενή  γενετικού  υλικού ( βιοποικιλότητα ).

ό      Συμμετέχει  στον  κύκλο  του  νερού  και  στον  εφοδιασμό  του  υδροφόρου  ορίζοντα.

ό      Συμμετέχει  στον  κύκλο  του  διοξειδίου  του  άνθρακα  και  του  οξυγόνου.

ό      Συμβάλλει  στη  σταθεροποίηση  του  κλίματος  της  γης.

Σε  αντίθεση  με  τα  παραπάνω  ο  άνθρωπος  καταστρέφει  αυτόν  το  φυσικό  πόρο  με :

ό      την  εντατική  υλοτομία

ό      τις  σκόπιμες  πυρκαγιές

ό      την  αποψίλωση  για  δημιουργία  βοσκοτόπων  και  νέων  καλλιεργησίμων  εδαφών

Αποτέλεσμα  των  αρνητικών  παρεμβάσεων  του  ανθρώπου  είναι  το  φαινόμενο  της  διάβρωσης  του  εδάφους,  οι  έντονες  πλημμύρες  και η  ερημοποίηση. Το  γόνιμο  έδαφος,  αυτά  τα  25 εκατοστά  που  στηρίζουν  τη  ζωή  στον  πλανήτη  μας,  εξαντλείται  από  την  εντατική  γεωργία  και  τη  συνεχή  χρήση  λιπασμάτων  και  φυτοφαρμάκων. Έτσι  χάνει  βαθμιαία  τα  θρεπτικά  συστατικά  του. Ακολούθως  και  κάτω  από  την  επίδραση  ακραίων  κλιματολογικών  συνθηκών  όπως  είναι  η  ξηρασία  και  οι  έντονες  βροχοπτώσεις  λόγω  της  καταστροφής  των  δασών  χάνει  τη  συνοχή  του  διαλύεται  και  μεταφέρεται  προς  τις  λίμνες  και τη  θάλασσα. Έτσι  λοιπόν  άλλος  ένας  φυσικός  πόρος  όπως  είναι  το  γόνιμο  έδαφος  και  μάλιστα  ανανεώσιμος,  χάνεται  βαθμιαία  με  αποκλειστική  ευθύνη  του  ανθρώπου. Δυστυχώς η υπερβολική χρήση φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων, τα απόβλητα των βιομηχανιών, τα απόβλητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, των κατοικιών και  άλλων μονάδων,  επιβαρύνουν το έδαφος και εν γένει τη ζωή στα χερσαία αλλά και στα θαλάσσια οικοσυστήματα όπου καταλήγουν αυτές οι  βλαβερές ουσίες.

Στην Ελλάδα είναι σύνηθες το φαινόμενο των  καταστρεπτικών πλημμυρών  κατά την περίοδο των βροχοπτώσεων,  σε χωριά και σε αστικά κέντρα. Αυτό οφείλεται μεταξύ των άλλων και στις μεγάλες πυρκαγιές  των δασών της χώρας  μας, κάθε καλοκαίρι είτε αυτές είναι σκόπιμες είτε οφείλονται σε ανθρώπινη αμέλεια  ή τυχαίο γεγονός. 

Στο λεκανοπέδιο της Αττικής στις αρχές του αιώνα υπήρχαν 360 ρέματα που διευκόλυναν μαζί με τους ποταμούς Κηφισό, Ιλισό και Ηριδανό τη ροή των υδάτων προς τη θάλασσα. Αργότερα με την αύξηση του πληθυσμού, τις αυξανόμενες ανάγκες  για κατοικία, τις περίφημες καταπατήσεις  και τα περίφημα μπαζώματα, ελάχιστα ρέματα απέμειναν. Τα περισσότερα έγιναν γνωστοί δρόμοι και λεωφόροι εξυπηρετώντας τα νόμιμα και τα αυθαίρετα. ρυμοτομικά και πολεοδομικά σχέδια. Το παράδοξο είναι ότι λόγω πολλών κακοτεχνιών, οι δρόμοι αυτοί και οι λεωφόροι κατά τη διάρκεια εντόνων βροχοπτώσεων  ξαναγίνονται ρέματα και ορμητικοί χείμαρροι. Τότε όλοι απορούν και αναζητούν τους υπεύθυνους,  ενώ γνωρίζουν καλά ποιοι είναι και που βρίσκονται. Άλλωστε σ΄ αυτές τις περιπτώσεις, του καταλογισμού των ευθυνών, χρήσιμη είναι και η άσκηση της αυτοκριτικής.

          Σε  πολύ  μικρό  χρονικό  διάστημα,  λιγότερο  από  ένα  αιώνα,  με  τις  πυρκαγιές των δασών, τυχαίες  ή  σκόπιμες  και  τις  καύσεις γενικά, το  διοξείδιο  του  άνθρακα  στην  ατμόσφαιρα      αυξήθηκε  κατά  12.5 %  και  συνέβαλε,  μαζί  και  με  άλλα  αέρια,  στη  δημιουργία  του  φαινομένου  του  θερμοκηπίου,  με  τις  γνωστές  συνέπειες  όπως  την αύξηση  της  θερμοκρασίας  της  γης  και  την αλλαγή  του  κλίματος  παγκοσμίως.

 

 

 

 

 

επιστροφή


 

 5.  ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ

 

 

  Βιολ   Βιολογική ποικιλότητα ή βιοποικιλότητα  ονομάζεται το σύνολο των μορφών της ζωής  που επιβιώνουν πάνω στη ΓΗ.

           Η βιοποικιλότητα διακρίνεται σε

          Α.   Γενετική ποικιλότητα, η οποία αναφέρεται στη γενετική ποικιλία των οργανισμών δηλαδή   στην ποικιλία γονιδίων και χρωμοσωμάτων

            Β.   Ποικιλότητα ειδών, η οποία αναφέρεται στην ποικιλία  των φυτικών και  ζωϊκών  ειδών.

         Γ. Οικολογική ποικιλότητα, οποία αναφέρεται στον αριθμό των φυτοκοινοτήτων,  ζωοκοινοτήτων,  οικοτόπων  και  οικοσυστημάτων και η οποία εξαρτάται από κλιματικούς  και εδαφικούς παράγοντες.

Στα  τ   Στα τροπικά  δάση  βρίσκεται  και  φιλοξενείται  πάνω  από  το  50%  όλων  των  φυτικών και  ζωικών  ειδών. Ζωή  υπάρχει  παντού  πάνω  στη  ΓΗ,  από  τα  βάθη  των  ωκεανών  μέχρι  τις  κορυφές  των  υψηλοτέρων  βουνών  και  από  τις  ερήμους  μέχρι  την  Ανταρκτική. Όμως   όλοι  οι  οργανισμοί,  ακόμη  και  οι  ατελείς  μορφές  ζωής  του  πλανήτη  μας,  απειλούνται  είτε  έμμεσα  είτε  άμεσα  από  ένα  και  μόνο  είδος τον άνθρωπο, ένα  από  τα  40  περίπου  εκατομμύρια  είδη  που  φιλοξενεί  η  μητέρα  ΓΗ  και  μάλιστα  αυτό  που  θεωρείται  ως  το  μόνο  που  διαθέτει  νου  και  λογική.

 

Εμείς  Εμείς οι  άνθρωποι  λοιπόν  που  κατοικούμε και ζούμε  σ΄ ένα  πλανήτη  πεπερασμένο,  σε  μια  μικρή  σφαίρα  που  κινείται  και  διαγράφει  την  πορεία  της  στην  απεραντοσύνη  του  σύμπαντος  οφείλουμε  να  γνωρίζουμε  ότι  η  ζωή  μας  συνδέεται  με  την  ύπαρξη όλων των οργανισμών φυτικών και  ζωϊκών  που βρίσκονται μαζί μας στη ΓΗ.

          Όλοι  αυτοί  οι  οργανισμοί  εκτός  της  αναμφισβήτητης  αισθητικής  αξίας  που  έχουν, παρέχουν  στον  άνθρωπο  τροφή,  χρήσιμα  προϊόντα, υλικό  για  την  ιατρική  και  την  παραγωγή  φαρμάκων, δυνατότητα  εργασίας  κλπ. Επίσης παίζουν  σημαντικό  ρόλο  και  στους  βιογεωχημικούς  κύκλους. Απ΄ αυτούς τους  βιογεωχημικούς κύκλους όπως  είναι  ο  υδρολογικός  κύκλος, ο  κύκλος  του  άνθρακα, ο  κύκλος  του  οξυγόνου, ο  κύκλος  του  αζώτου,  ο κύκλος του φωσφόρου,   εξαρτάται  η  ζωή  μας. Η  διατάραξή τους από τις ανθρώπινες παρεμβάσεις είναι η αιτία πολλών περιβαλλοντικών προβλημάτων.

επιστροφή


 

  6.  ΕΞΑΦΑΝΙΣΗ  ΕΙΔΩΝ

 

      Οι  Οι ζωντανοί  φυσικοί πόροι, τα ζώα και τα φυτά, είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι και οι δραστηριότητες του ανθρώπου έχουν θέσει σε κίνδυνο αμέτρητα είδη εξ΄ αυτών. Ο άνθρωπος  εκμεταλλεύεται  πολλαπλώς τους  πόρους αυτούς, υποβαθμίζει  τα  οικοσυστήματα  και  έμμεσα ή άμεσα με τη στάση του και τη συμπεριφορά του  συμβάλλει  στην  εξαφάνιση  των  ειδών.  Κάθε  χρόνο  σ΄ ολόκληρη  τη  γη  καταστρέφονται  200.000  τετραγωνικά  χιλιόμετρα  τροπικού  δάσους  και  εξαφανίζονται  6.000  φυτικά  και  ζωϊκά  είδη.

.         Κάποτε ήταν μεγάλη η χαρά για τους ανθρώπους,, μετά από ένα μακρύ ταξίδι στις θάλασσες,  να τους υποδέχονται και να τους καλωσορίζουν  τα θαλασσοπούλια. Σήμερα πολλά είδη υδροβίων πτηνών εξαφανίσθηκαν και άλλα απειλούνται με εξαφάνιση. H συμπεριφορά του ανθρώπου υπήρξε μοιραία για πολλούς φυτικούς και ζωϊκούς οργανισμούς  που δυστυχώς  ζούνε μόνο στη μνήμη μας όπως  η πάπια του  Λαμπραντόρ (  εξαφανίστηκε  το  1875  )  και το  διαβατάρικο  περιστέρι  της  Αμερικής  ( εξαφανίστηκε  το  1914 ).    Άγνωστο  γενετικό  υλικό  και πολλά  είδη  οργανισμών   έχουν  χαθεί  και  πολλά  θα  χαθούν  στο  μέλλον  χωρίς  ο  άνθρωπος  να  τα  δει, να τα γνωρίσει και  να  τα  μελετήσει. Η  πιθανή άλλωστε αποδάσωση  πολλών   περιοχών θα  οδηγήσει  στην  εξαφάνιση  πολλών  και  σπανίων  ενδημικών   ειδών   που  έχουν  πολύ  μικρή  εξάπλωση.

Για  να  σωθούν  τα  απειλούμενα  είδη   πρέπει  πρώτα  να  σώσουμε  τους  βιότοπους  τους και  να  έχουμε  πάντα  στο  μυαλό  μας  ότι  όλα  τα  είδη  και  οι  οργανισμοί  έχουν  το  δικαίωμα  της  ζωής  και  ότι  χωρίς  την  παρουσία  τους    δεν  μπορούμε  να  επιβιώσουμε.

επιστροφή


 

  7.  ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΙ ΠΟΡΟΙ – ΟΡΥΚΤΑ ΚΑΥΣΙΜΑ

 

Με  την  πάροδο  πολλών  και μακρών γεωλογικών  περιόδων  η  ηλιακή  ενέργεια  συσσωρεύτηκε  στους  ζώντες  οργανισμούς   με  τη  μορφή  χημικής  ενέργειας. Απ΄ αυτή την εξαιρετικά βραδεία διαδικασία δημιουργήθηκαν  τα  ορυκτά  καύσιμα  όπως  λιγνίτης,  ανθρακίτης,  τύρφη,  πετρέλαιο,  φυσικό  αέριο  κλπ .

Η έντονη χρήση  των παραπάνω φυσικών  πόρων συμπίπτει με την περίοδο της βιομηχανικής επανάστασης, η οποία πραγματικά άλλαξε τον κόσμο  και  οδήγησε στην  άνοδο του βιοτικού επιπέδου πολλών λαών. Η συνολική κατανάλωση ενέργειας στον πλανήτη ΓΗ για τις ανάγκες μας, αυξάνεται καθημερινά και οι  σημερινές πηγές ενέργειας προβλέπεται ότι σύντομα θα εξαντληθούν. Συγχρόνως όμως δημιουργούνται και οξύνονται τα περιβαλλοντικά προβλήματα όπως η ρύπανση του περιβάλλοντος, η όξινη βροχή, το φαινόμενο του θερμοκηπίου, κλπ.

Δύο νησιά στο αρχιπέλαγος του Κιριμπάτι στη μέση του Ειρηνικού ωκεανού καλύφθηκαν πρόσφατα από τη θάλασσα και έγιναν έτσι τα πρώτα θύματα της ανύψωσης των υδάτων από το λιώσιμο των πάγων, λόγω της ανόδου της θερμοκρασίας την οποία  προκαλεί το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Το κρατίδιο της  δημοκρατίας του Κιριμπάτι και οι 75.000 κάτοικοι κινδυνεύουν ιδιαίτερα καθώς μπορεί να καλυφθούν από τη θάλασσα και άλλα μικρά νησιά της περιοχής.

Το νόμισμα της λεγόμενης προόδου και ανάπτυξης έχει δύο όψεις , η μία εμφανίζει την άνοδο του βιοτικού επιπέδου μόνο των ανεπτυγμένων χωρών και η άλλη εμφανίζει δύο ορατούς κινδύνους, τον κίνδυνο που ήδη η ανθρωπότητα βιώνει της επιβάρυνσης δηλαδή του περιβάλλοντος με τα γνωστά σε όλους μας περιβαλλοντικά προβλήματα  και. τον κίνδυνο της εξάντλησης των πηγών ενέργειας

Πρόκειται  για  πηγές  που  χαρακτηρίζονται  ως  μη  ανανεώσιμες  επειδή  η  διαδικασία  σχηματισμού  τους  είναι  πολύ  αργή  και  απαιτούνται  εκατομμύρια  χρόνια για τον σχηματισμό τους. Έχει  λοιπόν το δικαίωμα  ο  άνθρωπος να  σπαταλήσει μέσα σε λίγα χρόνια το δώρο των εκατομμυρίων ετών που η Φύση απλόχερα του χάρισε;  Έχουμε το δικαίωμα να θυσιάσουμε τα  πάντα στο βωμό του κέρδους;

Συγκριτικά με τα παραπάνω ορυκτά καύσιμα , το νερό ( λευκός άνθρακας ) παρουσιάζει  μεγάλα πλεονεκτήματα . Δεν επιβαρύνει το περιβάλλον και δεν εξαντλείται αφού συμμετέχει στον αέναο υδρολογικό κύκλο,  ( υδροηλεκτρικά εργοστάσια ).  

επιστροφή


 

  8.  ΟΡΥΚΤΟΙ ΠΟΡΟΙ – ΟΡΥΚΤΑ ΜΕΤΑΛΛΑ

 

Για  αρκετά  είδη  ορυκτών  πόρων  οι  ημερομηνίες  λήξεως  είναι  πολύ  κοντά  εφ’  όσον  συνεχισθεί  ο σημερινός  ρυθμός  εκμετάλλευσής  τους.

 

Βωξίτης                       142         χρόνια 

Χαλκός                          48             >>

Μόλυβδος                     26              >>

Υδράργυρος                  19              >>

Ουράνιο                        30              >>

Ψευδάργυρος                15              >>

Κασσίτερος                  25               >> 

Σιδηρομετάλλευμα     280                >>

Νικέλιο                       141              >> 

Φωσφορούχα              520              >>

 

Αν  και  η  εκμετάλλευση  των  ορυκτών  συνδέεται  πάντοτε  με  την  τεχνολογία,  οι  προβλέψεις  για  το  μέλλον  δεν  είναι  αισιόδοξες. Καλύτερα  είναι  να  προετοιμαζόμαστε  για  την  έλλειψη  μερικών  ορυκτών  πόρων  αφού  και  η  αντικατάστασή  τους  με πλαστικές  ύλες  προσκρούει  στο  ότι  και  τα  αποθέματα  του  πετρελαίου  που  χρησιμοποιείται  ως  πρώτη  ύλη  είναι  ελάχιστα. Η  επαναχρησιμοποίηση  και  η  ανακύκλωση  των  διαφόρων κατασκευών και υλικών   που χρησιμοποιούμε για τις ανάγκες μας, είναι  μία  λύση  προκειμένου  να διατηρηθούν  τα αποθέματα  των  ορυκτών  πόρων  για  μεγαλύτερο  χρονικό  διάστημα. 

επιστροφή


 

  9.  ΑΝΑΠΤΥΞΗ – ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ  ΣΤΟ  ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

 

Οι Η.Π.Α  και ο Καναδάς  μαζί  χρησιμοποιούν  διπλάσια κατά  κεφαλήν ενέργεια από  τους  Ευρωπαίους,  δεκαπλάσια  από  τους  Ασιάτες  και  εικοσαπλάσια  από  τους  Αφρικανούς.  Οι   Ηνωμένες  Πολιτείες  της  Αμερικής  χρησιμοποιούν  πάνω  από  το  25%  του  πετρελαίου  που  υπάρχει  στον  πλανήτη. Η  Λατινική  Αμερική διαθέτει  το  25% των  ανανεώσιμων   υδατικών  πόρων  στον  κόσμο. Στην  περιοχή  αυτή  περισσότερο  από  το  60%  της  παραγωγής  σε    ενέργεια  προέρχεται  από  υδροηλεκτρικές  εγκαταστάσεις  και  έτσι υπάρχουν  περιορισμένες  εκπομπές  διοξειδίου  του  άνθρακα.  Ωστόσο  συνεχίζεται  η  καταστροφή  των  δασών  στη  Βραζιλία  και  σ΄ άλλες  περιοχές του  πλανήτη  με  αποτέλεσμα  την αύξηση  του διοξειδίου  του  άνθρακα  στην ατμόσφαιρα και την  εκτροπή  του  φαινομένου  του  θερμοκηπίου. Ως  γνωστόν  οι  αποδασώσεις συμμετέχουν με το 20% στη δημιουργία του φαινομένου του θερμοκηπίου. Το υπόλοιπο 80% οφείλεται στις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα που προέρχονται από την κατανάλωση ενεργειακών πόρων. Άλλα περιβαλλοντικά προβλήματα που οφείλονται σε ανθρώπινες δραστηριότητες είναι  το φαινόμενο της όξινης βροχής και το φαινόμενο της αραίωσης  της στοιβάδας  του όζοντος.

Στην  Ασία  μαζί  με  την  ανάπτυξη  της οικονομίας  αυξάνεται    και  η  κατανάλωση.  Από  το  1953  έως  το  1989  η  οικονομία  της  Κίνας  δεκαπλασιάστηκε,  παράλληλα  όμως  και  η  κατανάλωσή  της  ενέργειας  18πλασιάστηκε.  Μέχρι  το  2015  θα  διπλασιαστούν  οι  ανάγκες  της  Κίνας  σε  κάρβουνο  που  είναι  η  κύρια  πηγή  του  διοξειδίου  του  άνθρακα.  Ήδη  η  Κίνα  είναι  η   δεύτερη  χώρα  μετά  τις  Η.Π.Α   σε  εκπομπές  διοξειδίου  του  άνθρακα  και  πιθανολογείται  ότι  το  2020  θα  είναι  η  πρώτη  χώρα  στον  κόσμο  μ’  αυτό  το  « προνόμιο ».

Μεταξύ  των  ετών  1961 – 1994  το  χάσμα  στο  κατά  κεφαλήν  εισόδημα  ανάμεσα  στο  20%  των  πιο  πλουσίων  κρατών  και  στο  20%  των  πιο  φτωχών  κρατών  στον  κόσμο  διευρύνθηκε  από  30  προς  1  σε  78  προς  1. Οι  ανεπτυγμένες  χώρες  δεν  πρέπει  να  είναι  καθόλου  υπερήφανες  για  τη  φτώχεια  τις  επιδημίες  το  χαμηλό  μορφωτικό  επίπεδο  και  την  υποβάθμιση  του  περιβάλλοντος  που  υπάρχει  στον  τρίτο  κόσμο. Μόνο  στη  νότια  Ασία  500.000.000  άνθρωποι  ζουν  σε  συνθήκες  απόλυτης  φτώχειας,  337.000.000  άνθρωποι  ξεδιψούν  με  επικίνδυνο  πόσιμο  νερό,  830.000.000  άνθρωποι  πνίγονται  στη  βρώμα και χωρίς  τις  στοιχειώδεις  συνθήκες  αποχέτευσης  και  600.000.000  άνθρωποι  ζουν  σε  ακατάλληλες  κατοικίες.

Την  ώρα  που  η  φτώχεια  στον  πλανήτη  έχει  λάβει  διαστάσεις  περιβαλλοντικού  προβλήματος  τοξικά  απόβλητα  μεταφέρονται  από  τις  ανεπτυγμένες  χώρες  στις  χώρες  του  τρίτου  κόσμου  με  τζίρο  εκατοντάδων  εκατομμυρίων  δολαρίων. Τα  απόβλητα,  όπως  καταγγέλλουν  παγκόσμιες  οργανώσεις, μεταφέρονται  κρυφά  και  ρίχνονται  σε  ποτάμια, σε λίμνες  και  στο  έδαφος  αφρικανικών  χωρών,  με  επιπτώσεις  καταστρεπτικές  για  το  περιβάλλον  και  την  υγεία  των  πληθυσμών  των  χωρών  αυτών

 

 

επιστροφή


 

10.  ΤΑ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ ΔΕΝ ΕΊΝΑΙ ΓΙΑ ΠΕΤΑΜΑ

 

 

Ανακύκλωση  των  απορριμμάτων  ονομάζεται  η  επαναφορά  χρησίμων  υλικών  στο  φυσικό  και  οικονομικό  κύκλο. Η  ανακύκλωση  είναι  ένας  σημαντικός  κρίκος  της  σύγχρονης  αντίληψης  για  την  ευρύτερη  διαχείριση  των  απορριμμάτων  και  συνδέεται  έντονα  με  την  έννοια  της  αειφόρου  ή  βιώσιμης  ανάπτυξης.

 

ό      Βασικοί  και  πρωταρχικοί  στόχοι  της  ανακύκλωσης  είναι

1.       Μείωση  του  όγκου  των  απορριμμάτων.

2.       Εξοικονόμηση  φυσικών  πόρων – πρώτων  υλών.

3.       Εξοικονόμηση  ενέργειας.

4.       Μείωση  της  ρύπανσης.

ό      Υλικά  που  ανακυκλώνονται

1.       Πλαστικά   PET  -  PVC  -  PE  -  HDPE 

( Με την ανακύκλωση των πλαστικών επιτυγχάνονται σημαντικά   οφέλη   για   το   περιβάλλον ) .

2.       Γυαλί  

( Με  την  ανακύκλωση  1 τόνου  εξοικονομούνται  12  τόνοι  πρώτων  υλών  και  μπορεί  να  ανακυκλωθεί  πολλές  φορές  χωρίς  να  υποστεί  αλλοίωση. Επίσης  το  γυαλί  μπορεί  και  να  επαναχρησιμοποιηθεί ). 

3.       Μέταλλα   κυρίως  αλουμίνιο  και  σίδηρος

Για  κάθε  τόνο  ανακυκλωμένου  αλουμινίου  εξοικονομούνται:

·         4  τόνοι  βωξίτη

·         500  κιλά  σόδας

·         700  κιλά  πετρελαίου

·         το  95 %  της  ενέργειας  παραγωγής  του  από  πρώτες  ύλες.

4.       Χαρτί

( Με  ένα  τόνο  ανακυκλωμένου  χαρτιού  σώζονται  17  δένδρα   και  εξοικονομούνται  πολλά  κυβικά  μέτρα  νερού  και  εκατοντάδες  κιλοβατώρες  ενέργειας ).

5.   Μπαταρίες  και άλλα υλικά  

 

επιστροφή


 

11.  ΑΕΙΦΟΡΙΑ – ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

 

Για τη συμπεριφορά  και τις επιλογές του  απέναντι στο περιβάλλον, ο άνθρωπος  δε πρέπει απλά και μόνο να ανησυχεί αλλά είναι επιτακτική ανάγκη να επαναπροσδιορίσει τις επιλογές του με στόχο μία βιώσιμη ανάπτυξη, μία βιώσιμη κοινωνία, ένα βιώσιμο μέλλον. Ένας παρατηρητής του κόσμου, θα διαπίστωνε με θλίψη ότι όλες οι προσπάθειες για ευημερία της ανθρωπότητα και της διατήρησης του βιοφυσικού περιβάλλοντος, έχουν αποτύχει. Η διαπίστωση αυτή δεν είναι καθόλου αυθαίρετη και καθόλου κολακευτική για το γένος του ανθρώπου. Αρκεί να σκεφθούμε ότι ένας στους πέντε ανθρώπους, δηλαδή συνολικά               ένα (1) δισεκατομμύριο άνθρωποι  από τα 5,5 δισεκατομμύρια  που φιλοξενεί η ΓΗ, ζει κάτω από το όριο της φτώχειας και όπως είναι γνωστό η φτώχεια και επιδεινώνει και προκαλεί μεγαλύτερα περιβαλλοντικά προβλήματα. Παρά την πρόοδο της ανθρωπότητας το δεύτερο μισό του εικοστού αιώνα , η ψαλίδα ανάμεσα στην ευμάρεια των ολίγων και τη στέρηση των πολλών συνεχώς μεγαλώνει, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι ανεπτυγμένες χώρες δεν έχουν περιβαλλοντικά οικονομικά, κοινωνικά και άλλα προβλήματα .

Για την αντιμετώπιση αυτής της γενικής κατάστασης πρέπει να ληφθούν δραστικά μέτρα σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς αυξάνεται η αλληλεξάρτηση μεταξύ των κρατών και η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας είναι γεγονός. Το δικαίωμα στην ανάπτυξη και στην ευημερία το έχουν όλες οι χώρες του κόσμου. Ποια  όμως ανάπτυξη εξασφαλίζει στις κοινωνίες μια καλύτερη ποιότητα ζωής, ως προς την υγεία, την παιδεία, την απασχόληση, τη διάρκεια ζωής, την ασφάλεια, τον πολιτισμό, την αισθητική, την αλληλεγγύη μεταξύ των ανθρώπων και το σεβασμό προς το περιβάλλον.

Η απάντηση ίσως να προέρχεται από ένα «οξύμωρο» πρότυπο ανάπτυξης, τη λεγόμενη βιώσιμη ανάπτυξη  και  την  επιδίωξη  της  αειφορίας  των  φυσικών  πόρων. Πρόκειται για μια συνολική αντίληψη ανάπτυξης η οποία στο σχεδιασμό της λαμβάνει σοβαρά υπόψη οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές παραμέτρους

Βιώσιμη ή  αειφόρος  ανάπτυξη  είναι η ανάπτυξη που ανταποκρίνεται στις ανάγκες του ανθρώπου σήμερα χωρίς να διακυβεύει τη δυνατότητα των  μελλοντικών γενεών να αντιμετωπίσουν θετικά τις δικές τους ανάγκες. Βασική προϋπόθεση   για την επιτυχή εφαρμογή του παραπάνω μοντέλου ανάπτυξης είναι:

¨       η  χρησιμοποίηση των ανανεώσιμων φυσικών πόρων να μη γίνεται με ρυθμούς ταχύτερους απ΄ αυτούς με τους οποίους η φύση ανανεώνει τους πόρους αυτούς,

¨       να μη χρησιμοποιούνται οι μη ανανεώσιμοι φυσικοί πόροι ταχύτερα απ΄ όσο η τεχνολογία τους υποκαθιστά

¨       και  τέλος να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη η ικανότητα αυτοκαθαρισμού και απορρόφησης των ρύπων από τη Φύση.

 

επιστροφή


 

12.  ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

Όταν  μιλάμε  για  φυσικούς  πόρους  και  αναφερόμαστε  κυρίως  σ’  αυτούς  που  χρησιμοποιούμε  για  διατροφή  το  μυαλό  μας  οφείλει  να  πηγαίνει  στην   απάνθρωπη  κατανομή  αυτών  των  πόρων διατροφής. Σήμερα στον πλανήτη μας υπάρχουν   λαοί  που  πετάνε  τα περισσεύματα της τροφής τους στα σκουπίδια και άλλοι λαοί που λιμοκτονούν και τα παιδιά τους πεθαίνουν από την πείνα και την εγκατάλειψη.

Πως θα ζήσουν τα παιδιά μας σε μια γη που εμείς λεηλατούμε και καταστρέφουμε;

Οι  επόμενες γενεές θα σκέφτονται με οργή και περιφρόνηση, κάποιους  εγωϊστές του εικοστού αιώνα, που έβαλαν ως στόχο να λεηλατήσουν το γαλάζιο πλανήτη μέσα σε λίγα χρόνια και θυσίασαν τα πάντα, στο κυνήγι της  «ευημερίας» τους Ζούμε σ΄ ένα  κόσμο  υλικών αγαθών και καθημερινά συμμετέχουμε στο οδυνηρό παιχνίδι της υπερκατανάλωσης 

Τα  τελευταία  χρόνια  ο  άνθρωπος  έμαθε  πολλά,  απέκτησε  εμπειρίες  και  γνώσεις,  όμως  το  μέλλον  του  διαγράφεται   το ίδιο αβέβαιο  όπως   ήταν  και  πριν  τριάντα  χρόνια  όταν  η  ανθρωπότητα  συνειδητοποιούσε  την όξυνση των περιβαλλοντικών  προβλημάτων.

Ας  ελπίσουμε  ότι   δε  θα  ανακαλύψουμε  τα  όρια  της  Γης  όταν  αυτά  θα  έχουν  ξεπερασθεί. Καλόν είναι να γνωρίζουμε τις πραγματικές μας ανάγκες και να τις εξισορροπούμε με τις επιθυμίες μας.

Ας σταματήσει ο οδυνηρός κύκλος παρέμβασης του ανθρώπου στο περιβάλλον  και στους φυσικούς πόρους, που βρίσκεται πίσω από κάθε απλή  και  καθημερινή μας κίνηση και οπωσδήποτε πίσω από  τα   μικρά και μεγάλα οργανωμένα συμφέροντα .

Να πάψουμε επιτέλους να τρεφόμαστε εις βάρος των παιδιών μας.

 

 

 

 

 

επιστροφή


 

13.  ΓΛΩΣΣΑΡΙ

 

Ρύπανση  είναι  η  κάθε  αλλοίωση  της  σύστασης  - των  φυσικοχημικών  και  βιολογικών  χαρακτηριστικών – ή  της  μορφής  του  περιβάλλοντος,  αλλοίωση  που  είναι  ικανή  να  οδηγήσει  σε  απότομη  και  σημαντική  διαταραχή  της  φυσικής  ισορροπίας ( ή  σε  απομάκρυνση  από  τη  φυσική  κατάσταση ) ενός  φυσικού  ή  κατασκευασμένου  οικοσυστήματος. Είναι  βλαβερή  για  τον  άνθρωπο  και  προκαλεί  φθορά  στην  υλική  ή  πολιτισμική  του  περιουσία .

Μόλυνση  είναι  η  μορφή  της  ρύπανσης  που  αιτία  δημιουργίας  της  είναι  παθογόνα  μικρόβια,  ιοί  και  γενικά  μικροοργανισμοί  με  τους  φορείς  τους  ή  χωρίς  αυτούς.

Τρύπα  του ΄Οζοντος: Με  την  επίδραση  της  υπεριώδους  ακτινοβολίας  και με τη συμμετοχή των χλωροφθορανθράκων  αρχίζει  στη  στρατόσφαιρα  μια  σειρά  αντιδράσεων  που  καταλήγουν  στην  εξουδετέρωση  του  ωφέλιμου όζοντος  Ο3  και  στην  αραίωση  του  στρώματος αυτού. 

Φαινόμενο  του  θερμοκηπίου – (εκτροπή του φαινομένου): Ένα μέρος της  υπέρυθρης  ακτινοβολίας  που  εκπέμπει  η  Γη ως ζεστό σώμα, διαφεύγει  στο  διάστημα  και  ένα  άλλο  μέρος  της  συγκρατείται  και  εγκλωβίζεται  κυρίως από   το διοξείδιο του άνθρακα το οποίο ως βαρύτερο αέριο βρίσκεται στο κατώτερο σημείο της ατμόσφαιρας. Το στρώμα αυτό του διοξειδίου του άνθρακα  λειτουργεί σαν το τζάμι των θερμοκηπίων  με επακόλουθο την υπερ-θέρμανση της Γης. Άλλα αέρια που συμμετέχουν στην εκτροπή του φαινομένου  του θερμοκηπίου είναι, οι υδρατμοί, το μεθάνιο και οι  χλωροφθοράνθρακες.

 Όξινη  βροχή: Οξείδια του θείου ή του αζώτου μπορούν να  βρίσκονται στην ατμόσφαιρα ως σωματίδια ή σταγονίδια  και να καταλήξουν στη  ξηρά ή τις λίμνες ως όξινη βροχή, η οποία μειώνει το ΡH του νερού.

Υπερπληθυσμός: Τα επόμενα 50 χρόνια σύμφωνα με τους ειδικούς, ο πληθυσμός του ανθρώπου πάνω στη ΓΗ θα κυμανθεί μεταξύ των 7.7 και 11.8 δισεκατομμυρίων ατόμων που ίσως είναι και τα όρια αντοχής του πλανήτη μας. Αυτό σημαίνει ότι ο αγώνας του ανθρώπου για επιβίωση θα γίνει σκληρότερος και θα απαιτηθεί μεγαλύτερη κατανάλωση φυσικών πόρων.

Η κατανάλωση των φυσικών πόρων του πλανήτη επιβαρύνεται κάθε χρόνο με 80.000.000 ανθρώπους Εξ αιτίας του υπερπληθυσμού και της αλόγιστης χρήσης, κυρίως εκ μέρους του βιομηχανικού κόσμου, διαγράφεται μεγάλος κίνδυνος εξάντλησης των φυσικών πόρων του πλανήτη στο μέλλον.

 

επιστροφή


 

14.  ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

 

1.   

1.  ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ -  Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ, ΥΠ.Ε.Π.Θ,  Ο.Ε.Δ.Β  1998

2.  ΧΗΜΕΙΑ - Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ, ΥΠ.Ε.Π.Θ,  Ο.Ε.Δ.Β  1998 

3.  ΑΡΧΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ – Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ, ΥΠ.Ε.Π.Θ,  Ο.Ε.Σ.Β  1998 

4.  ΤΟ ΛΥΚΟΦΩΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΕΊΔΟΥΣ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΙΛΗΣ,  ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΞΑΝΤΑΣ

5.  ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ – ΕΚΔΟΣΗ ΝΟΜΑΡΧΙΑΣ  ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ – ΥΠ.Ε.ΧΩ.Δ. Ε.

6.  ΕΝΑΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΛΕΗΛΑΤΕΙΤΑΙ,  ΧΕΡΜΕΡΤ  ΓΚΡΟΥΛ

7.  ΤΑ ΟΚΤΩ ΘΑΝΑΣΙΜΑ ΑΜΑΡΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΜΑΣ, ΚΟΝΡΑΝΤ  ΛΟΡΕΝΤΣ,  ΕΚΔΟΣΕΙΣ  ΘΥΜΑΡΙ  1979

8.  ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ,  ΠΙΕΡ  ΣΑΜΟΥΕΛ, ΕΚΔΟΣΕΙΣ  ΒΕΡΓΟΣ  1973

9.  ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ,  ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ, ΕΚΔ. ΣΑΒΒΑΛΑΣ  1996

10.   ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΚΔΟΣΗ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ  1995

11.   ΟΡΓΗ, RENE  DUMONT, EKΔΟΣΕΙΣ  ΝΕΑ ΣΥΝΟΡΑ  1987

12.   EARTH IN MIND, DAVID  WORR, ISLAND PRESS  1994

13.   ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ   « ΝΕΑ  ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ».

14.   ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ   « ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ  ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ », Ι. ΤΡΟΥΜΠΗΣ

15.   ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ   « NATIONAL GEOGRAPHIC  SOCIETY», ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ

16.   ΧΑΡΤΕΣ         « UNESCO »

17.   ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ  « ΒΗΜΑ – ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ».

 

επιστροφή


15.  ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΕΣ  ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

 

1.

  ΤΟ  ΔΑΣΟΣ

2.

  ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ  ΝΕΡΟΥ

3.

  ΤΑ  ΑΓΑΠΗΜΕΝΑ ΜΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΑ

4.

  ΜΑΖΕΥΩ  ΔΕΝ  ΧΑΖΕΥΩ

5.

  Ο  ΧΑΡΤΗΣ  ΤΩΝ  ΣΚΟΥΠΙΔΙΩΝ

6.

  ΑΣΤΙΚΟ  ΚΑΙ  ΠΕΡΙΑΣΤΙΚΟ  ΠΡΑΣΙΝΟ  

 

επιστροφή